سوالات متداول سامانه مودیان

سامانه‌ای است تحت مدیریت سازمان  امور مالیاتی است

به هر شخص حقیقی و حقوقی حسب مورد مطابق مقررات این قانون، کارپوشه های تجاری یا غیر تجاری یا هر دو اختصاص یافته و تبادل اطلاعات میان اشخاص مذکور و سازمان، صرفاً از طریق آن انجام می‌شود.

اشخاص مذکور می‌توانند با استفاده از هرگونه سخت افزار یا نرم افزار اعم از رایانه شخصی، پایانه فروشگاهی، سامانه‌های ابری یا هر وسیله دیگری که حافظه مالیاتی به آن متصل شده باشد، به سامانه مؤدیان متصل شوند.

مرجع نهائی ثبت، صدور و استعلام صورتحساب الکترونیکی، سامانه مؤدیان می‌باشد.

حافظه مالیاتی دارای 4 ویژگی زیر می باشد :

1 - نوعی حافظه الکترونیکی است که برای ثبت و نگهداری اطلاعات مندرج در صورتحساب‌های الکترونیکی و انتقال آن به سامانه مؤدیان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

2 - حافظه مالیاتی می‌تواند به شکل سخت افزاری یا نرم افزاری باشد.

3 - حافظه مالیاتی تحت نظارت سازمان، توسط صادر کننده صورتحساب الکترونیکی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 4 - هر حافظه مالیاتی باید دارای شماره شناسه یکتا باشد. شناسه یکتای حافظه مالیاتی توسط سازمان اختصاص داده می‌شود.

صورتحساب یا کاربرگ (فرم) الکترونیکی دارای شماره منحصر به فرد مالیاتی که اطلاعات مندرج در آن، در حافظه مالیاتی ذخیره می‌شود.

مشخصات و اقلام اطلاعاتی صورتحساب الکترونیکی، توسط سازمان تعیین و اعلام می‌شود.

در مواردی که از دستگاه کارتخوان بانکی یا درگاه پرداخت الکترونیکی به عنوان پایانه فروشگاهی استفاده می‌شود، رسید یا گزارش الکترونیکی پرداخت خرید صادره در حکم صورتحساب الکترونیکی است.

حسب دستورالعمل صدور صورتحساب الکترونیکی، سه نوع صورتحساب پیش بینی شده است که عبارتند از: صورتحساب الکترونیکی نوع اول، صورتحسابی است با اطلاعات هویتی فروشنده و خریدار، مشخصات کالا/خدمت فروش رفته .

صورتحساب الکترونیکی نوع دوم، صورتحسابی است با اطلاعات کامل فروشنده، اطلاعات کامل کالا /خدمت و ثبت اطلاعات خریدار اختیاری است و از بابت این صورتحساب اعتباری برای خریدار قابل احتساب نمی باشد .

صورتحساب الکترونیکی نوع سوم، رسید پرداخت وجه صادره از دستگاه کارتخوان بانکی یا درگاه الکترونیکی پرداخت دارای شماره منحصر به فرد مالیاتی که حسب مقررات اعلامی سازمان امور مالیاتی کشور، به عنوان پایانه فروشگاهی فروشنده پذیرفته شده است.

تفاوت صورتحساب الکترونیکی نوع اول و دوم در درج اطلاعات خریدار است. در معاملات فعالان اقتصادی با یکدیگر (B2B) جهت بهره مندی خریدار از اعتبار مالیاتی، نیاز به ثبت اطلاعات کامل خریدار می باشد و صورتحساب الکترونیکی باید از نوع اول صادر شود.

در صورتحساب الکترونیکی نوع دوم (فروش به مصرف کننده نهایی) درج اطلاعات خریدار در صورتحساب الکترونیکی ضروری نمی باشد و کل مبلغ صورتحساب نقدی تلقی می شود.

الگوهای صورتحساب الکترونیکی نوع اول شامل:

الگوی اول : فروش

الگوی دوم : فروش ارز

الگوی سوم : طلا،جواهر،پلاتین

الگوی چهارم : قرارداد پیمانکاری

الگوی پنجم :قبوض خدماتی

الگوی ششم : بلیط هواپیما

الگوی هفتم : صادرات

الگوی هشتم : بارنامه

الگوی یازدهم : بورس اوراق بهادار مبتنی بر کالا

الگوی چهاردهم : فروش زنجیره

1 - کلیه اشخاص حقیقی موضوع فصل دوم از باب سوم قانون مالیات‌های مستقیم

2 -  کلیه اشخاص حقیقی که از طریق اشتغال به مشاغل موضوع «فصل چهارم از باب سوم قانون مالیات‌های مستقیم» درآمد تحصیل میکنند

3 - کلیه اشخاص حقیقی مشمول «ماده (۷۷) قانون مالیات‌های مستقیم»

4 - کلیه اشخاص حقوقی ایرانی دارای فعالیتهای انتفاعی یا غیر انتفاعی

5 - کلیه اشخاص حقوقی غیر ایرانی که در ایران دارای شعبه، نماینده یا کارگزار  یا امثال آن ها هستند.

کلیه اشخاص حقیقی در کلیه مناطق کشور از جمله مناطق آزاد تجاری – صنعتی و ویژه اقتصادی که دارای «شماره ملی» یا «شماره اختصاصی (فراگیر) اتباع خارجی» هستند.

 اشخاص حقوقی دارای پروانه هستند که حسب ضوابط و دستورالعمل های ابلاغی سازمان، نسبت به ارائه مشاوره وآموزش های لازم به مودیان، نصب و پشتیبانی تجهیزات مورد نیاز برای ارائه خدمات مالیاتی از قبیل خدمات مربوط به صدور صورتحساب الکترونیکی و سایر امور غیرحاکمیتی (به تشخیص سازمان) با سازمان همکاری میکنند .

به منظور سیاستگذاری در چهارچوب این قانون و با رعایت اسناد بالادستی و ایجاد هماهنگی بین نهادهای ذی ربط و نیز تدوین استانداردهای تبادل اطلاعات، در چهارچوب ملی تعامل پذیری اطلاعات، کارگروهی با حضور نمایندگان تام ­الاختیار سازمان و وزارتخانه‌های «ارتباطات و فناوری اطلاعات»، «صنعت، معدن و تجارت» و «اطلاعات» و بانک مرکزی تشکیل می‌شود.

نمایندگان عضو کارگروه راهبری سامانه مؤدیان باید از میان کارکنان دستگاه‌های اجرائی مذکور انتخاب شوند.

کارگروه راهبری سامانه مؤدیان به ریاست رئیس سازمان تشکیل می‌شود.

مصوبات این کارگروه پس از تأیید وزیران امور اقتصادی و دارایی و ارتباطات و فناوری اطلاعات لازم ­الاجراء می‌باشد.

کارپوشه ای که در سامانه مؤدیان صرفاً به «اشخاص تجاری» اختصاص می یابد. در این قانون  سامانه مودیان و پایانه فروشگاهی ، هر جا واژه «کارپوشه» به کار رفته، منظور کارپوشه تجاری است. به هر شخص تجاری یک «کارپوشه تجاری» یکتا تخصیص می یابد.

کارپوشه ای که در سامانه مؤدیان به «اشخاص غیر تجاری» اختصاص مییابد.

به هر شخص غیر تجاری یک «کارپوشه غیرتجاری» یکتا تخصیص می یابد.

شناسه کالا/خدمت یک شماره 13 رقمی است که به کالا/ خدمت تخصیص داده می شود. به ازای هر ردیف در صورتحساب الکترونیکی صادره توسط مودیان، درج شناسه کالا/خدمت مرتبط الزامی است.کلیه تولیدکنندگان، واردکنندگان و ارائه دهندگان خدمت مکلف به دریافت شناسه مذکور از وزارت صنعت، معدن و تجارت میباشند.کلیه شناسه های کالا/خدمت تخصیص داده شده از طریق نشانی ir.gov.tax.stuffid قابل دریافت است

مطابق ماده (2) قانون پایانه فروشگاهی و سامانه مودیان ،خرده ‌فروشی‌ها و واحدهای صنفی که مستقیماً با مصرف ‌کننده نهائی ارتباط دارند، علاوه بر عضویت در سامانه مؤدیان، موظف به استفاده از پایانه فروشگاهی می‌باشند .

مؤدیان مالیاتی مکلفند ظرف مدت سی روز از تاریخ درج صورتحساب الکترونیکی در کارپوشه مؤدیان نسبت به اعلام پذیرش یا عدم پذیرش این صورتحساب‌‌ها اقدام کنند. عدم اظهارنظر ظرف مدت مذکور به منزله تأیید صورتحساب مربوط می‌باشد.

مطابق قانون تسهیل تکالیف مودیان ، حدمجاز فروش حداکثر پنج برابر معافیت ساالنه موضوع ماده (101) قانون مالیاتهای مستقیم است

حد مجاز فروش مودیان مالیاتی (به غیر از واحدهای جدید التاسیس یا فاقد پرونده مالیاتی) براساس فروش ابرازی دوره متناظر سال قبل که مالیات آن پرداخت یا ترتیب پرداخت شده است،یا 5 برابر معافیت ماده 101 قانون هرکدام که بیشتر باشد؛ محاسبه و در کارپوشه مودی نمایش داده خواهد شد .

پنج (5) برابر فروش اظهار شده دوره مشابه سال قبل که مالیات آن به سازمان پرداخت یا ترتیب پرداخت گردیده به عنوان حد مجاز اولیه در کارپوشه مودی بارگذاری شده و قابل نمایش می باشد. در صورتی که مالیات دوره مشابه سال قبل به طور کامل پرداخت نشود به نسبت آن میزان از مالیات پرداخت شده، پنج(5) برابر حد مجاز فروش محاسبه و در کارپوشه نمایش داده می شود.

برای مودیان واحدهای جدیدالتاسیس، واحدهای فاقد سابقه مالیاتی و یا مودیانی که فروش اظهارشده دوره مشابه سال قبل آنان که مالیات آن را به سازمان پرداخت یا ترتیب پرداخت نموده، و این فروش ابرازی کمتر از معافیت ساالنه موضوع ماده (101) قانون مالیاتهای مستقیم باشد؛ نیز 5 برابر معافیت سالانه موضوع ماده (101) قانون فوق الذکر محاسبه و در کارپوشه نمایش داده می شود.

وفق مقررات ماده (7) قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان، صورتحساب های الکترونیکی ثبت شده در سامانه مودیان به منزله ثبت آنها در سامانه فهرست معامالت موضوع ماده (169) قانون مالیاتهای مستقیم است و فروشنده و خریدار تکلیف اضافی در این مورد نخواهند داشت.

به استناد ماده 9 قانون پایانه فروشگاهی و سامانه مودیان ، در صورتی که مودی، برخی از فعالیت‌ها و یا معاملات خود را کتمان کند، یا از صدور صورتحساب‌های خود از طریق سامانه مؤدیان خودداری کرده یا در ثبت قیمت یا مقدار فروش مرتکب کم‌ اظهاری یا بیش‌ اظهاری شده باشد، سازمان موظف است موارد تخلف مودی را از طریق سامانه مؤدیان به اطلاع وی برساند. در صورتی که مودی موارد مزبور را پذیرفته و آنها را در کارپوشه خود در سامانه مؤدیان ثبت یا اصلاح کند، صرفاً مشمول جریمه‌های موضوع ماده (22) این قانون خواهد شد.

 در صورتی که مودی، آن موارد را نپذیرفته و از ثبت یا اصلاح آنها در سامانه مؤدیان امتناع کند، سازمان مراتب تخلف مودی را با اسناد و مدارک مثبته به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع می‌‌دهد. درصورت تأیید تخلف توسط هیأت حل اختلاف مالیاتی، سازمان می‌تواند با مراجعه به مودی یا مطالبه دفاتر و اسناد او، نسبت به حسابرسی دوره‌های مالیاتی سال تخلف اقدام نماید. علاوه بر این، مودی متخلف مشمول جریمه‌‌های موضوع ماده (22) این قانون خواهد بود.

طبق ماده 12 قانون پایانه فروشگاهی و سامانه مودیا،  مؤدیان مکلفند در صورتی­که امکان صدور صورتحساب الکترونیکی به دلیل بروز حادثه یا نقص فنی فراهم نباشد مراتب را تا پایان روز اداری بعد، از طریق کارپوشه خود در سامانه مؤدیان یا به هر طریق دیگری که سازمان اعلام می‌کند، حسب مورد به سازمان یا شرکت معتمد ارائه دهنده خدمات مالیاتی اعلام کنند و تا زمان امکان پذیرشدن صدور صورتحساب الکترونیکی، فروش‌های خود را به ترتیبی که سازمان به موجب دستورالعملی مقرر می‌کند، ثبت و صورتحساب‌های صادره را به سازمان ارسال کنند.

به موجب ماده 13 قانون پایانه فروشگاهی و سامانه مودیان ، در صورتی که به هر دلیل اعم از تعطیلی (موقت یا دائم) و یا انحلال واحد کسب وکار، بهره برداری از پایانه فروشگاهی به طور موقت یا دائم متوقف شود، مؤدیان مکلفند مراتب را ظرف مدت ده روز از توقف بهره برداری از طریق کارپوشه خود در سامانه مؤدیان حسب مورد به سازمان یا شرکت معتمد ارائه دهنده خدمات مالیاتی اعلام کنند.

در مواردی که تعطیلی واحد کسبی به حکم مراجع قانونی ذی ربط باشد و یا در موارد قوه قهریه یا بروز حوادث غیرمترقبه که مبتنی بر علل و جهاتی خارج از اراده مؤدیان باشد و بر اثر آن اطلاع به سازمان ممکن نباشد، اشخاص مشمول تا رفع موانع قهریه مذکور از رعایت مهلت زمانی مقرر در این ماده مستثنی می‌باشند.

طبق ماده 14 قانون پایانه فروشگاهی و سامانه مودیان، مؤدیانی که نسبت به تغییر شغل یا محل فعالیت، تغییر مالکیت یا اجاره واحد کسب وکار اقدام می‌کنند، مکلفند ظرف مدت ده روز تغییرات انجام شده را از طریق کارپوشه خود در سامانه مؤدیان حسب مورد به سازمان یا شرکت معتمد ارائه دهنده خدمات مالیاتی اعلام نمایند.

طبق ماده 17 قانون پایانه فروشگاهی و سامانه مودیان ، صاحبان مشاغل موضوع فصل چهارم باب سوم ق.م.م، برای برخورداری از این پاداش مکلف به احراز دو شرط هستند:

۱. انجام فروش از طریق پایانه‌های فروشگاهی ثبت‌شده.

۲. تهیه کالاها و خدمات مورد نیاز فعالیت شغلی از سایر واحدهای اقتصادی که عضو سامانه مؤدیان هستند.

معادل بیست درصد(20%) مالیات بر ارزش افزوده‌ای که مودی در هر دوره به سازمان پرداخت می‌کند یا یک درصد (1%) فروش وی (هر کدام کمتر باشد)، حداکثر تا شصت میلیون (000، .60.000) ریال در هر دوره مالیاتی به عنوان پاداش همکاری مودی، از مالیات بر ارزش افزوده دوره بعدی وی (و در صورتی که بیش از مالیات آن دوره باشد، دوره‌های بعد از آن) کسر کند .

طبق ماده قانون پایانه فروشگاهی و سامانه مودیان، سازمان موظف است به منظور تشویق مصرف کنندگان نهائی (اشخاص حقیقی) که خریدهای خود را از فروشندگان مجهز به پایانه فروشگاهی و از طریق شبکه پرداخت بانکی انجام می‌دهند، از هر ده صورتحساب الکترونیکی صادرشده توسط پایانه‌های فروشگاهی یک صورتحساب را به صورت قرعه کشی برخط انتخاب کرده، دو برابر مبلغی را که خریدار براساس آن صورتحساب به عنوان مالیات بر ارزش افزوده پرداخت نموده است، به حساب بانکی وی مسترد کند.

جوایز مزبور از محل وصولی جاری سازمان، طبق دستورالعملی که ظرف مدت شش ماه از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌رسد، پرداخت می‌شود

به استناد ماده 19 قانون پایانه فروشگاهی و سامانه مودیان، سازمان مکلف است اظهارنامه‌های مالیات بر عملکرد آن دسته از مؤدیان را که تمامی مقررات این قانون را رعایت کرده اند و آن را بر مبنای اطلاعات مندرج در سامانه مؤدیان تنظیم و در مهلت مقرر ارائه نموده اند از طریق انطباق با اطلاعات موجود در پایگاه داده سازمان راستی آزمایی نموده و در صورت عدم مغایرت با اطلاعات پایگاه مذکور، اظهارنامه تسلیمی را بدون رسیدگی قبول کند.

به منظور حصول اطمینان از صحت اسناد اظهار شده در سامانه مؤدیان، سازمان مجاز است حداکثر دو و نیم درصد (5/2%) مؤدیان مشمول قانون مالیات‌های مستقیم و قانون مالیات بر ارزش افزوده را که عضو سامانه مؤدیان هستند، به صورت تصادفی (به قید قرعه) انتخاب کرده و دفاتر آنان را مطالبه یا برای مشاهده دفاتر و اسناد، به محل کار آنان مراجعه کند. دستورالعمل این تبصره ظرف مدت شش ماه از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون به تأیید وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌رسد. محدودیت مذکور در این تبصره نسبت به مؤدیانی که عضو سامانه مؤدیان نیستند، وجود ندارد.

مطابق بند (الف) ماده (22) قانون پایانه فروشگاهی و سامانه مودیان،عدم صدور صورتحساب الکترونیکی، معادل ده درصد ( ۱۰% ) مجموع مبلغ فروش انجام شده بدون صدور صورتحساب الکترونیکی یا بیست میلیون ( ۲۰.۰۰۰.۰۰۰ ) ریال، هر یک که بیشتر باشد.

مطابق بند (ب) ماده (22) قانون پایانه فروشگاهی و سامانه مودیان،مشمول دو جریمه به شرح ذیل خواهد بود:

1 - جریمه نقدی معادل ده درصد (%10) مجموع مبلغ فروش انجام‌شده از این طرق، یا مبلغ بیست میلیون (20.000.000) ریال، هر یک که بیشتر باشد.

2 - محرومیت از اعمال کلیه معافیت‌های مالیاتی، نرخ صفر و مشوق‌های موضوع قانون مالیات‌های مستقیم در همان سال مالی.

به استناد ماده (۵) قانون تسهیل تکالیف مودیان، از آنجا که فرآیند ثبت‌نام و عضویت در سامانه مودیان توسط سازمان امور مالیاتی کشور انجام می‌شود، لذا اخذ هرگونه جریمه تحت عنوان “عدم عضویت در سامانه” موضوعیت نداشته و منتفی می‌باشد .در نتیجه، هیچ جریمه‌ای برای “عضو نبودن” در این سامانه در نظر گرفته نخواهد شد .

مطابق بند (ب) ماده (22) قانون پایانه فروشگاهی و سامانه مودیان،مشمول دو جریمه به شرح ذیل خواهد بود:

1 - جریمه نقدی معادل ده درصد (%10) مجموع مبلغ فروش انجام‌شده از این طرق، یا مبلغ بیست میلیون (20.000.000) ریال، هر یک که بیشتر باشد.

2 - محرومیت از اعمال کلیه معافیت‌های مالیاتی، نرخ صفر و مشوق‌های موضوع قانون مالیات‌های مستقیم در همان سال مالی.

مطابق بند (پ) ماده (22) قانون پایانه فروشگاهی و سامانه مودیان،مشمول دو جریمه به شرح ذیل خواهد بود:

1 -  عدم اعلام شماره حساب یا حسابهای بانکی واحد اقتصادی که گردش مالی واحد از طریق آن یا آنها انجام می‌شود به سازمان، معادل ده‌ درصد(10%)مجموع مبلغ فروش انجام شده از طریق آن حساب یا بیست میلیون (000، 20.000) ریال، هر یک که بیشتر باشد .

2 - محرومیت از اعمال معافیت‌های مالیاتی، نرخ صفر و مشوق‌های موضوع قانون مالیات مستقیم در همان سال مالی.

بر اساس ماده ۲۸ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان، نحوه مطالبه، وصول، تقسیط، بخشودگی و ترتیبات پرداخت مربوط به جریمه‌های موضوع این قانون طبق احکام قانون مالیات‌های مستقیم خواهد بود.