سوالات متداول مالیات مشاغل

فعالیت های شغلی اشخاص حقیقی به 2 شکل فعالیت می کنند :

1 -  مشاغل انفرادی

2 -  مشاغل مشارکتی

به استناد بند های 2-3-5 ماده 1 قانون مالیات های مستقیم مشمول پرداخت مالیات هستند :

2  -  هر شخص حقیقی ایرانی مقیم ایران نسبت به کلیه درآمدهائی که در ایران یا خارج از ایران تحصیل می‌نماید.
3 - هر شخص حقیقی ایرانی مقیم خارج از ایران نسبت به کلیه درآمدهائی که در ایران تحصیل می‌کند.
5 - هر شخص غیرایرانی (‌اعم از حقیقی و یا حقوقی) نسبت به درآمدهائی که در ایران تحصیل می‌نماید و همچنین نسبت به درآمدهائی که بابت ‌واگذاری امتیازات یا سایر حقوق خود و یا دادن تعلیمات و کمک‌های فنی و یا واگذاری فیلم‌های سینمائی (‌که به عنوان بها یا حق نمایش یا هر عنوان‌ دیگر عاید آنها می‌گردد) از ایران تحصیل می‌کند.

به استناد ماده 93 قانون مالیات های مستقیم :درآمدی که یک شخص حقیقی در ایران از طریق اشتغال به مشاغل یا به عناوین دیگر (به جز مواردی که در سایر فصل‌های قانون مالیات ذکر شده مانند مالیات اجاره ،مالیات حقوق و ....) به دست می‌آورد، پس از کسر معافیت‌های قانونی، مشمول مالیات بر درآمد مشاغل است.

به استناد تبصره 3 ماده 177 قانون مالیات های مستقیم ، صاحبان مشاغل موظف‌اند حداکثر ظرف چهار ماه از تاریخ شروع فعالیت، آغاز فعالیت خود را به‌صورت کتبی به اداره امور مالیاتی محل اعلام کنند.

در صورت عدم انجام این تکلیف در مهلت مقرر، مودی مشمول جریمه‌ای معادل ده درصد (۱۰٪) مالیات قطعی خواهد شد و همچنین تا زمان شناسایی توسط اداره امور مالیاتی از کلیه تسهیلات و معافیت‌های مالیاتی محروم می‌گردد.

این حکم شامل صاحبان مشاغلی که از سوی مراجع ذی‌ربط برای آن‌ها پروانه یا مجوز فعالیت صادر شده است، نمی‌شود.

پس از کسر معافیت‌ها از سود خالص، مالیات بر اساس ماده ۱۳۱ قانون مالیات‌های مستقیم به صورت پلکانی ( از 15% تا 25 %)

به صورت ذیل محاسبه می شود :

1 - تا میزان چهار میلیارد (4.000,000,000) ریال درآمد مشمول مالیات سالانه به نرخ پانزده درصد (%15)

2 -  نسبت به مازاد میزان چهار میلیارد (4.000,000,000) ریال تا میزان هشت میلیارد (8.000,000,000) ریال درآمد مشمول مالیات سالانه به نرخ بیست درصد (20%)

3 - نسبت به مازاد هشت میلیارد (8,000,000,000) ریال درآمد مشمول مالیات سالانه به نرخ بیست و پنج درصد (25%)

گروه بندی مشاغل عبارت است از تقسیم بندی صاحبان مشاغل از نظر مالیاتی به ۳ گروه مشاغل گروه اول و دوم و سوم و به منظور تعیین تکالیف مالیاتی هر یک از گروه های مشاغل می باشد .

مطابق تبصره 1 ماده 93 قانون مالیات های مستقیم ، درآمد شرکت‌های مدنی (چه اختیاری و چه قهری) و همچنین درآمدهای حاصل از فعالیت‌های مضاربه، تابع مقررات فصل «مالیات بر درآمد مشاغل» است؛ البته به این شرط که شریک، عامل (مضارب) یا صاحب سرمایه، یک شخص حقیقی باشد.

خیر، چنین امکانی وجود ندارد. قانون برای جلوگیری از اخذ مالیات مضاعف،  در تبصره 2 ماده 93 قانون مالیات های مستقیم به صراحت اعلام کرده است که هر درآمدی که مشمول مالیات بر درآمد مشاغل باشد، دیگر مشمول دو نوع مالیات زیر نخواهد شد:

۱. مالیات بر عایدی سرمایه

۲. مالیات بر درآمد اتفاقی

به عبارت دیگر، برای یک منبع درآمد مشخص، فقط یکی از این انواع مالیات اعمال می‌شود.

پاسخ: این درآمد از تفریق هزینه‌های قابل قبول از کل درآمدهای یک شخص به دست می‌آید. به عبارت دیگر، فرمول آن به این صورت است:

ابتدا درآمدها جمع می‌شوند:

1.کل فروش کالا و خدمات

2.به اضافه سایر درآمدهایی که در فصل‌های دیگر قانون، برایشان مالیات جداگانه‌ای در نظر گرفته نشده است.

سپس هزینه‌ها از آن کسر می‌شوند:

از مجموع درآمدهای بالا، هزینه‌ها و استهلاکات قابل قبول (طبق مقررات مربوطه) کسر می‌شود.

نتیجه نهایی، درآمد مشمول مالیات است.

مطابق ماده 95 قانون مالیات های مستقیم، دو وظیفه اصلی و مرتبط به هم دارند:

1. نگهداری اسناد و مدارک: موظف هستند دفاتر، اسناد و مدارک مالی خود را طبق اصول و ضوابط قانونی (از جمله قوانین تجارت برای تجار) تنظیم و نگهداری کنند.
2. تنظیم اظهارنامه: باید اظهارنامه مالیاتی خود را دقیقاً بر اساس اطلاعات موجود در همین دفاتر و اسناد تنظیم و ارسال نمایند.

هدف از این کار این است که «درآمد مشمول مالیات» به صورت دقیق و مستند قابل تشخیص باشد.

مطابق ماده 100 قانون مالیات های مستقیم ، آخرین مهلت ارسال اظهارنامه صاحبان مشاغل تا پایان خرداد ماه می باشد .

طبق قانون مالیات‌های مستقیم، جریمه عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی برای صاحبان مشاغل به موجب ماده 192  قانون مالیات‌های مستقیم ، معادل ۳۰٪ (سی درصد) مالیات متعلقه است که غیر قابل بخشش می باشد .

به موجب  تبصره ماده 226 قانون مالیات های مستقیم ، به مؤديان مالياتي اجازه داده مي‌شود در صورتي كه به نحوي از انحاء در اظهارنامه يا ترازنامه يا حساب سود و زيان تسليمي از نظر‌ محاسبه اشتباهي شده باشد، با ارائه مدارك لازم ظرف يك ماه از تاريخ انقضای مهلت تسليم اظهارنامه نسبت به رفع اشتباه اقدام و اظهارنامه يا ترازنامه‌ يا حساب و زيان اصلاحي را حسب مورد تسليم نمايد و در هر حال تاريخ تسليم اظهارنامه مؤدي تاريخ تسليم اظهارنامه اول مي‌باشد.

تسهیلاتی است که سازمان مالیات برای صاحبان مشاغل خرد در نظر گرفته است. در صورت استفاده از این تبصره، مودی از ارائه اظهارنامه و نگهداری اسناد معاف شده و مالیات او به صورت مقطوع تعیین می‌شود که هر ساله دستورالعمل مربوط به نحوه و شرایط استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ منتشر می‌شود.

هر سال در قانون بودجه، مبلغی به عنوان معافیت پایه تعیین می‌شود. این مبلغ از سود خالص شغل کسر شده و کاملاً از پرداخت مالیات معاف است و فقط مازاد آن مشمول مالیات می‌شود در سال معافیت مالیاتی سالانه مشاغل 1404 مبلغ 200 میلیون تومان می باشد .

مطابق تبصره 1 ماده 146 قانون مالیات های مستقیم ، شرط لازم برای برخورداری از نرخ صفر مالیاتی و کلیه معافیت‌ها یا مشوق‌های مالیاتی مقرر در این قانون و سایر قوانین، تسلیم اظهارنامه، دفاتر و اسناد و مدارک قانونی  حسب مورد می‌باشد.

مطابق تبصره 1 ماده 101 قانون مالیات های مستقیم ، کل شرکاء در مجموع، حداکثر می‌توانند از دو معافیت مالیاتی استفاده کنند. که این مبلغ معافیت، به طور مساوی بین تمام شرکاء تقسیم می‌شود. و پس از کسر سهم هر شریک از مبلغ معافیت، باقی‌مانده‌ی درآمد سهم او به صورت جداگانه و مستقل مشمول مالیات قرار می‌گیرد.

مطابق تبصره 1 ماده 101 قانون مالیات های مستقیم ، این شرکاء از لحاظ استفاده از معافیت، در حکم یک شریک واحد تلقی می‌شوند و معافیت مقرر به زوج (شوهر) اعطا می‌گردد.

به استناد ماده 102 قانون مالیات های مستقیم ، عامل (مضارب) مکلف است علاوه بر پرداخت مالیات مربوط به خود، مالیات بر درآمد سهمِ صاحب سرمایه را نیز کسر و پرداخت نماید و عامل باید این مالیات را بدون در نظر گرفتن معافیت ماده (101) برای صاحب سرمایه، محاسبه و کسر نماید و به عنوان ماليات علي‌الحساب صاحب سرمايه به حساب مالياتي واريز و رسيد آن را به اداره امور مالياتي ‌ذيربط و صاحب سرمايه ارائه نمايد.

بله، صاحبان مشاغل می‌توانند با افزایش درآمد مشمول مالیات ابرازی خود نسبت به سال گذشته، از تخفیف در نرخ مالیات بهره‌مند شوند.

به استناد تبصره ماده 131 قانون مالیات های مستقیم به ازای هر ده درصد (%10) افزایش در درآمد مشمول مالیات ابرازی (نسبت به سال قبل)، یک واحد درصد (1%) از نرخ مالیات کاسته می‌شود.

طبق قانون بودجه سال ۱۴۰5 کل کشور، تغییرات ذیل اعمال می‌گردد:

در قانون بودجه سال 1405 ، حداقل افزایش درآمد ابرازی عملکرد 1404 نسبت به درآمد ابرازی عملکرد 1403 برای برخوداری از مشوق ها مطابق تبصره (۷) ماده (۱۰۵) و تبصره ماده (۱۳۱) قانون مالیات های مستقیم ، 45 % افزایش یافته است .