گروه بندی صاحبان مشاغل
- آکادمی مالیات علی سرحدی
- مدت زمان مطالعه : 20 دقیقه
- دسته بندی : مالیات
فهرست مطالب :
1 – مقدمه: چرا گروهبندی مشاغل اهمیت دارد؟
تصور کنید دنیای اقتصاد جنگلی انبوه از درختان مختلف باشد. برای درک این جنگل، نیاز داریم درختان را بر اساس گونه، اندازه و ویژگیهایشان دستهبندی کنیم. در دنیای کسبوکار نیز وضعیت به همین شکل است. گروهبندی مشاغل به دلایل زیر حیاتی است:
تعیین تکالیف مالیاتی: مهمترین کاربرد عملی در ایران، تعیین دقیق وظایف و تکالیف مالیاتی بر اساس حجم فعالیت است.
سیاستگذاری دولت: دولتها برای ارائه تسهیلات، وامها و یارانهها به بخشهای مختلف، نیاز به دستهبندی دقیق کسبوکارها دارند.
تحلیلهای آماری و اقتصادی: بانک مرکزی، مرکز آمار و سایر نهادهای پژوهشی برای سنجش سلامت اقتصاد، نرخ اشتغال و رشد اقتصادی از این طبقهبندیها استفاده میکنند.
2 – معرفی صاحبان مشاغل
در قانون مالیاتهای مستقیم، منظور از «صاحبان مشاغل» تمام اشخاص حقیقی هستند که به صورت انفرادی یا شراکتی، به نوعی فعالیت اقتصادی یا کسبوکار اشتغال دارند و از این راه درآمد کسب میکنند و برای کسب و کار خود موسسه و یا شرکت ثبت نکرده اند .
به زبان ساده، هر فردی که برای خودش کار میکند و حقوقبگیر یک شرکت یا سازمان دولتی نیست، از نظر سازمان امور مالیاتی یک “صاحب شغل” محسوب میشود و مشمول مالیات بر درآمد مشاغل می باشد .
بسیاری از فروشگاه ها و مغازه هایی که در کوچه و خیابان می بینیم، کارگاه ها و کافی شاپ ها و رستوران ها و مراکز تفریحی صاحبان مشاغل هستند.
صاحبان مشاغل دارای مقررات مالی و مالیاتی مهم و تخصصی هستند که از فصل سوم از باب سوم قانون مالیاتهای مستقیم، از مواد ۹۳ الی ۱۰۴ ق.م.م، به تشریح ضوابط و مقررات مربوط به مالیات بر درآمد مشاغل اختصاص دارد .
3 – گروه بندی صاحبان مشاغل
گروهبندی صاحبان مشاغل یکی از مهمترین بخشهای نظام مالیاتی برای اشخاص حقیقی است که در راستای ایجاد عدالت مالیاتی، سهولت در اجرای تکالیف مودیان و افزایش شفافیت و کارایی نظام مالیاتی انجام میشود. این گروهبندی تکالیف مالیاتی مودیان، از جمله نوع دفاتر و اسناد و مدارک لازم برای نگهداری را مشخص میکند.
به عنوان مثال اظهارنامه صاحبان مشاغل گروه اول حاوی جدول ترازنامه و جدول سود و زیان می باشد، در حالی که اظهارنامه مشاغل گروه دوم و سوم ترازنامه و سود و زیان ندارد.
از نظر مالیاتی صاحبان مشاغل به ۳ گروه تقسیم بندی می شوند :
۱ – صاحبان مشاغل گروه اول
۲ – صاحبان مشاغل گروه دوم
۳ – صاحبان مشاغل گروه سوم
4- گروهبندی صاحبان مشاغل گروه اول
گروهبندی صاحبان مشاغل گروه اول، بالاترین سطح از طبقهبندی اشخاص حقیقی از نظر تکالیف مالیاتی است. این گروه شامل بزرگترین و پردرآمدترین صاحبان مشاغل است که حجم فعالیت و پیچیدگیهای مالی آنها ایجاب میکند تا تکالیف مالیاتی جامعتر و دقیقتری را انجام دهند.
هدف از قرار دادن برخی مشاغل در این گروه، حصول اطمینان از شفافیت مالیاتی فعالیتهای اقتصادی بزرگتر و ایجاد بستر مناسب برای نظارت دقیقتر سازمان امور مالیاتی است، که در نهایت به برقراری عدالت مالیاتی کمک میکند.
معیارهای قرارگیری در گروه اول:
صاحبان مشاغل بر اساس دو معیار اصلی، در گروه اول قرار میگیرند:
الف) بر اساس حجم فعالیت (میزان فروش کالا و خدمات)
ب) بر اساس نوع فعالیت (مشاغل خاص)
در بخشهای بعدی این مقاله، گروهبندی صاحبان مشاغل را از منظر حجم و نوع فعالیت مورد بررسی قرار خواهیم داد.
5 – گروه اول صاحبان مشاغل بر اساس نوع فعالیت
بر این اساس گروه های شغلی زیر با هر میزان درآمد و حجم فعالیتی، از ابتدای شروع فعالیت جزو مشاغل گروه اول محسوب می شوند:
۱ – کلیه واردکنندگان و صادرکنندگان
۲ – صاحبان کارخانه ها و واحدهای تولیدی و بهره برداران معادن دارای پروانه بهره برداری از وزارتخانه یا مراجع ذیربط
۳ – صاحبان هتلهای سه ستاره و بالاتر
۴ – صاحبان بیمارستان ها، زایشگاه ها، درمانگاهها، کلینیک های تخصصی.
۵ – صاحبان مشاغل صرافی
۶ – صاحبان فروشگاههای زنجیره ای دارای مجوز فعالیت از وزارتخانه و یا مراجع ذیربط
7 – صاحبان مشاغل حمل و نقل موتوری، زمینی، دریایی و هوایی اعم از مسافری و یا باربری
*برای فهم بهتر این موضوع، به مثال زیر توجه کنید:
آقای رضایی صاحب هتل ۴ ستاره می باشد که مبلغ فروش سال ۱۴۰2 طبق اظهارنامه تسلیمی 5/000/000/000 ریال می باشد آقای رضایی در سال ۱۴۰4 در کدام یک از گروه های صاحبان مشاغل قرار می گیرند؟
هتلهایی سه ستاره و بالاتر، مطابق قوانین موجود، بر اساس نوع فعالیت خود در گروه اول مشاغل دستهبندی میشوند. این طبقهبندی صرفنظر از سطح درآمد آنها صورت میگیرد، به این معنا که میزان درآمد، چه اندکترین مبلغ مانند 100 ریال باشد و چه به ارقام بسیار بالا همچون 100,000,000,000 ریال برسد، نقشی در تعیین این دستهبندی ندارد. دلیل این موضوع روشن است، چرا که مبنای اصلی قرارگیری در گروه اول مشاغل، نوع فعالیت هتلها بوده و این تصمیمگیری پیشفرض بر اساس ماهیت ( نوع فعالیت) صورت میپذیرد، نه حجمی که از لحاظ مالی به دست میآورند.
6 – گروه اول صاحبان مشاغل بر اساس حجم فعالیت
سایر مشاغلی که جزو بند های 7 گانه مذکور نیستند که درآمد ابرازی (فروش کالا یا فروش توأم کالا و ارائهی خدمات) آنان در مالیات عملکرد دو سال قبل، مبنای تعیین گروهبندی سال بعد از تسلیم اظهارنامه مالیاتی عملکرد است. بهعنوان مثال، مبلغ فروش و سایر درآمدهای مندرج در اظهارنامه مالیاتی عملکرد سال ۱۴۰۲، مبنای گروهبندی سال ۱۴۰۴ میباشد یا آخرین درآمد قطعیشده فروش کالا یا فروش توأم کالا و ارائه خدمت آنها بیش از مبلغ چهارصد و پنجاه میلیارد (450.000.000.0000) ریال، معادل 45 میلیارد تومان می باشد (مشروط به ابلاغ برگ قطعی حداکثر تا پایان دیماه سال قبل به شخص مؤدی یا نماینده قانونی وی).
*برای فهم بهتر این موضوع، به مثال زیر توجه کنید:
آقای محمدی دارای یک مغازه باطری فروشی است. اگر وی در اظهارنامه سال ۱۴۰2 خود مبلغ 480,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال فروش ابراز نموده باشد و درآمد قطعی شده سال 1403 طبق برگ قطعی مبلغ 490,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال باشد که در تاریخ 1403/12/20 ابلاغ شده است. آقای محمدی در سال 1404 جزو کدام گروه می باشد ؟
با توجه به توضیحات ارائهشده و میزان فعالیت آقای محمدی در سال 1404، ایشان در گروه اول قرار میگیرد. دلیل این امر، درآمد ایشان در سال 1402 است که از مرز 45 میلیارد تومان فراتر رفته؛ بنابراین، آقای محمدی در گروه اول تعیین میشود.
7 – گروه دوم صاحبان مشاغل
این گروه شامل آن دسته از صاحبان مشاغلی میشود که حجم فعالیت مالی آنها (میزان فروش کالا و ارائه خدمات) از سقف تعیین شده برای گروه سوم بیشتر، و از سقف تعیین شده برای گروه اول کمتر باشد. به عبارت دیگر، این گروه حد واسطی بین مشاغل بسیار بزرگ (گروه اول) و مشاغل کوچک (گروه سوم) است.
به استناد جزء (ب) ماده (2) آیین نامه ماده 95 قانون مالیات های مستقیم ، سایر صاحبان مشاغل و حرفی که درآمد ابرازی فروش کالا یا فروش توأم کالا و ارائه خدمت دو سال قبل آنها و یا آخرین درآمد قطعیشده آنها از فروش کالا یا فروش توأم کالا و ارائه خدمت بیش از یکصد و پنجاه میلیارد ریال و مساوی یا کمتر از مبلغ چهارصد و پنجاه میلیارد ریال باشد، مشروط به ابلاغ برگ قطعی حداکثر تا پایان دیماه سال قبل به شخص مؤدی یا نماینده قانونی وی.
8 – گروه سوم صاحبان مشاغل
به استناد جزء (ج) ماده (2) آیین نامه ماده 95 قانون مالیات های مستقیم ،صاحبان مشاغلی که در گروههای اول و دوم قرار نمیگیرند، جزء گروه سوم محسوب میشوند .
صاحبان مشاغل در گروه سوم، شامل مودیانی میشوند که حجم فعالیت آنها از حد نصابهای تعیینشده برای گروه اول و دوم کمتر است. به زبان ساده، این گروه شامل کسبوکارهای کوچک و خُردی است که تکالیف مالیاتی آنها به حداقل رسیده تا فرآیند رسیدگی و پرداخت مالیات برایشان تسهیل شود.
9 – نکات کلیدی و اجرایی در گروهبندی صاحبان مشاغل
1 – در مواردی که مؤدیان صرفاً به فعالیت ارائه خدمت اشتغال داشته باشند، پنجاه درصد (۵۰٪) نصابهای تعیینشده مبنای گروهبندی میباشد.
2 – تعیین گروهبندی صاحبان مشاغل و حرف در دو سال اول شروع فعالیت (به استثنای مؤدیانی که به واسطه نوع فعالیت جزء گروه اول طبقهبندی شدهاند) بنا به انتخاب ایشان خواهد بود و از سال سوم فعالیت به بعد، میبایست بر اساس نصابهای مقرر طبقهبندی شده و نسبت به انجام تکالیف قانونی عمل نمایند .
3 – در مشاغل مشارکتی اعم از اختیاری یا قهری، درآمد ابرازی و یا قطعیشده مشارکت ملاک عمل میباشد .
4 – تسلیم اظهارنامه گروههای بالاتر توسط صاحبان مشاغلی که در گروههای پایینتر قرار دارند (صاحبان مشاغل گروه سوم اظهارنامه گروه اول یا دوم ارائه نمایند یا صاحبان مشاغل گروه دوم اظهارنامه گروه اول تسلیم نمایند) منعی ندارد، لیکن صرف انجام این امر مؤدی را در گروههای بالاتر قرار نخواهد داد .
10 – سوالی درباره گروه بندی صاحبان مشاغل دارید، مشاوره مالیاتی کسب و کار خود را از ما بگیرید!
مشاوره مالیاتی، به عنوان یکی از حوزه های تخصصی آکادمی مالیات علی سرحدی می تواند شما را در جلوگیری از تعلق جرایم و مجازات های مالیاتی یاری نماید. پنل مشاوره مالی و مالیاتی ما آماده پاسخگویی به کلیه سوالات شما در حوزه حسابداری، مالیات، بیمه، قانون کار و مباحث مربوطه به صورت آنلاین و حضوری می باشد.
برای ورود به پنل مشاوره مالیاتی و پرسیدن سوالات خود اینجا کلیک کنید.
فایل PDF مقاله
فهرست کامل مقالات
